Danh sách các hành vi đe dọa nhắm vào nhà hoạt động, người có ảnh hưởng Indonesia năm 2025
Hình sự hóa sự bất đồng chính kiến ôn hòa
Năm 2025, Indonesia chứng kiến sự gia tăng đáng lo ngại trong việc hình sự hóa các nhà hoạt động và người có ảnh hưởng tham gia các cuộc biểu tình ôn hòa hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với họ trực tuyến. Tám nhà hoạt động nổi bật—Delpedro Marhaen Rismansyah, Muzaffar Salim, Khariq Anhar, Syahdan Husein, Wawan Hermawan, Saiful Amin, Shelfin Bima Prakosa và Muhammad ‘Paul’ Fakhrurrozi—đã bị bắt giữ tùy tiện và đối mặt với các cáo buộc hình sự. Các cáo buộc này, bao gồm cả những cáo buộc về "kích động bạo lực" và "phát ngôn thù địch", đã được đưa ra theo các điều khoản của Bộ luật Hình sự và Luật Thông tin và Giao dịch Điện tử. Nhiều vụ bắt giữ này được báo cáo là đã được thực hiện mà không có cơ sở pháp lý hoặc lệnh khám xét chính thức, cho thấy một mô hình sử dụng luật hiện hành để đàn áp sự bất đồng chính kiến thay vì bảo vệ các quyền cơ bản. Xu hướng này góp phần vào một cuộc trấn áp bạo lực trên diện rộng của cảnh sát Indonesia đối với các cuộc biểu tình trên toàn quốc bắt đầu vào tháng 8 năm 2025, nhấn mạnh sự thu hẹp nghiêm trọng về không gian dân sự.
Các cáo buộc đối với các nhà hoạt động này, có thể dẫn đến án tù từ sáu đến mười hai năm, thường xuất phát từ việc họ chỉ đơn thuần bày tỏ ý kiến, đăng bài trên mạng xã hội ủng hộ các cuộc biểu tình, chia sẻ thông tin về đường dây trợ giúp pháp lý, hoặc thậm chí tạo nội dung châm biếm. Việc áp dụng luật một cách rộng rãi đối với các hình thức biểu đạt hợp pháp này vẽ nên một bức tranh ảm đạm về những thách thức mà những người ủng hộ sự thay đổi hoặc bày tỏ mối quan tâm của công chúng phải đối mặt. Việc tịch thu sách, tài liệu và thiết bị điện tử từ các nhà hoạt động và tổ chức xã hội dân sự càng củng cố mô hình hình sự hóa và giám sát ngày càng mở rộng này.
Bắt giữ tùy tiện và sử dụng vũ lực quá mức lan rộng
Cuộc trấn áp các cuộc biểu tình vào năm 2025 được đặc trưng bởi số lượng lớn các vụ bắt giữ tùy tiện và việc lực lượng an ninh sử dụng vũ lực quá mức. Từ ngày 25 tháng 8 đến ngày 1 tháng 9 năm 2025, Indonesia đã trải qua một trong những làn sóng biểu tình lớn nhất kể từ thời kỳ Hậu Cải cách. Sự phẫn nộ của công chúng, được thúc đẩy bởi khó khăn kinh tế và các chính sách ngân sách nhà nước bị coi là bỏ bê, đã dẫn đến các cuộc biểu tình ở Jakarta và ít nhất 15 tỉnh khác. Đáp lại, Tổ chức Ân xá Quốc tế đã ghi nhận lực lượng an ninh đã sử dụng vũ lực trái pháp luật, bắt giữ tùy tiện và đe dọa đối với những người biểu tình ôn hòa. Hơn 4.000 người đã bị bắt giữ tùy tiện trong giai đoạn này. Bạo lực lan sang các vụ tấn công thể chất, với hơn 560 người bị đe dọa và bạo lực thể chất, bao gồm đánh đập và bị thương do đạn cao su. Ngoài ra, hơn 300 người bị ảnh hưởng bởi việc sử dụng khí gas và vòi rồng không cần thiết và quá mức, dẫn đến thương tích và đau khổ.
Chi phí nhân mạng của sự đàn áp
Chi phí nhân mạng của sự đàn áp này đã được chứng minh một cách bi thảm, với ít nhất 11 trường hợp tử vong được báo cáo kể từ khi các cuộc biểu tình bắt đầu. Những người này bao gồm sinh viên đại học, nhân viên công chức và một tài xế taxi mô tô đã thiệt mạng khi một chiếc xe bọc thép của cảnh sát cán qua người anh ta ở Jakarta. Tính đến đầu tháng 10 năm 2025, chỉ có trường hợp tử vong của tài xế taxi mô tô đang được cảnh sát điều tra, làm dấy lên lo ngại về trách nhiệm giải trình đối với những sinh mạng đã mất trong cuộc trấn áp. Phản ứng không cân xứng của chính quyền, tính chất tùy tiện của nhiều vụ bắt giữ, và tác động thể chất và tinh thần nghiêm trọng đối với những người biểu tình và nhà hoạt động rõ ràng cho thấy một nỗ lực có hệ thống nhằm đàn áp sự bất đồng chính kiến thông qua đe dọa và vũ lực.
Nhắm mục tiêu vào những người bảo vệ nhân quyền và xã hội dân sự
Ngoài các nhà hoạt động và người có ảnh hưởng, những người bảo vệ nhân quyền và các tổ chức xã hội dân sự cũng ngày càng bị nhắm mục tiêu vào năm 2025. Các tổ chức như Ủy ban Người mất tích và Nạn nhân Bạo lực (KontraS) phải đối mặt với sự giám sát và đe dọa trực tiếp. Vào tháng 3 năm 2025, văn phòng của KontraS ở Jakarta đã phải chịu một loạt hoạt động đáng ngờ, bao gồm các lượt thăm lặp đi lặp lại của những người đi xe máy không xác định, nhiều cuộc gọi nhỡ từ các số không xác định (một số được truy tìm đến một quan chức tình báo an ninh), và một vụ cố gắng đột nhập. Sự quấy rối này gia tăng khi KontraS tích cực vận động chống lại các đề xuất sửa đổi Luật TNI, vốn được soạn thảo mà không có sự tham vấn đầy đủ của công chúng. Việc giám sát bao gồm cảnh quay CCTV về các phương tiện quân sự lái qua hoặc dừng lại trước văn phòng của họ, với các quân nhân chụp ảnh khuôn viên.
Gia tăng giám sát và đe dọa
Việc nhắm mục tiêu cũng mở rộng sang các nhà báo, với những lo ngại về quyền tự do báo chí gia tăng do một quy định mới yêu cầu các nhà báo nước ngoài phải xin phép cảnh sát và tình trạng quấy rối, tấn công liên tục đối với các nhà báo đưa tin về các cuộc biểu tình. Các phương tiện truyền thông và nhà báo phải đối mặt với các mối đe dọa vì các báo cáo phê bình của họ. Việc chính phủ nhập khẩu và triển khai phần mềm gián điệp và công nghệ giám sát xâm nhập, như được tiết lộ bởi nghiên cứu, càng làm tăng thêm lo ngại về mức độ giám sát đối với các cá nhân và tổ chức. Hơn 100 người bảo vệ nhân quyền đã bị nhắm mục tiêu trong nửa đầu năm 2025, đối mặt với bắt giữ, hình sự hóa, đe dọa và tấn công thể chất. Nỗ lực phối hợp này nhằm bịt miệng những người chỉ trích và làm suy yếu các tổ chức xã hội dân sự cho thấy một chiến lược có chủ đích nhằm thu hẹp không gian cho các tiếng nói độc lập và hoạt động ở Indonesia.
Lỗ hổng pháp lý và hình sự hóa biểu đạt
Khung pháp lý của Indonesia, đặc biệt là các quy định mơ hồ trong Bộ luật Hình sự và Luật Thông tin và Giao dịch Điện tử (ITE), đã bị khai thác một cách nhất quán để bịt miệng những người chỉ trích và đàn áp quyền tự do biểu đạt và hội họp ôn hòa. Luật ITE, thường được mô tả là hà khắc, đã trở thành công cụ chính để hình sự hóa lời nói trực tuyến, ngay cả khi nó nhằm mục đích châm biếm hoặc cho mục đích thông tin. Điều 160 của Bộ luật Hình sự, liên quan đến kích động bạo lực, và Điều 28(3) và 45A(3) của Luật ITE, liên quan đến phát ngôn thù địch, đã được áp dụng rộng rãi cho các nhà hoạt động phản đối khó khăn kinh tế hoặc sự bỏ bê của chính phủ. Sự mơ hồ pháp lý này cho phép chính quyền diễn giải hoạt động hợp pháp như hành vi phạm tội, do đó ngăn cản sự tham gia của công chúng và sự bất đồng chính kiến.
Sự xói mòn không gian dân sự
Việc sử dụng có hệ thống các công cụ pháp lý này, cùng với sự đe dọa thể chất và các vụ bắt giữ tùy tiện đã được nêu chi tiết trước đó, cho thấy một mô hình rõ ràng về sự thụt lùi trong không gian dân sự của Indonesia. Mặc dù quốc gia này đã có những bước tiến trong dân chủ kể từ thời kỳ Cải cách, các sự kiện năm 2025 nhấn mạnh những thách thức dai dẳng trong việc bảo vệ các quyền cơ bản của con người. Việc hình sự hóa các cuộc biểu tình và biểu đạt ôn hòa, việc sử dụng vũ lực quá mức của lực lượng an ninh, và sự quấy rối có mục tiêu đối với các nhà hoạt động và thành viên xã hội dân sự cùng nhau tạo ra một môi trường sợ hãi và im lặng, làm suy yếu các nguyên tắc của một xã hội tự do và cởi mở. Cộng đồng quốc tế, bao gồm các tổ chức như Ân xá Quốc tế, tiếp tục kêu gọi chấm dứt việc hình sự hóa này và ủng hộ các quyền hội họp và biểu đạt.
Tấn công kỹ thuật số và kiểm soát thông tin
Mặc dù các đoạn trích được cung cấp chủ yếu tập trung vào sự đe dọa thể chất và hành động pháp lý, việc đề cập đến "sử dụng mạng xã hội để ủng hộ các cuộc biểu tình gần đây" và việc áp dụng Luật ITE chỉ ra lĩnh vực kỹ thuật số là một mặt trận khác để đàn áp. Mặc dù các chi tiết cụ thể về các cuộc tấn công kỹ thuật số không được nêu chi tiết trong các kết quả tìm kiếm được cung cấp, đây là một chiến thuật phổ biến được sử dụng kết hợp với sự đàn áp thể chất. Những người có ảnh hưởng và các nhà hoạt động thường phải đối mặt với quấy rối trực tuyến, tiết lộ thông tin cá nhân (doxxing), hoặc nội dung bịa đặt nhằm làm mất uy tín của họ. Hơn nữa, việc tịch thu thiết bị điện tử cho thấy nỗ lực kiểm soát luồng thông tin và thu thập thông tin tình báo về các mạng lưới hoạt động. Bối cảnh rộng lớn hơn của Luật ITE được sử dụng để hạn chế biểu đạt cho thấy sự quan tâm của chính phủ trong việc quản lý các tường thuật trực tuyến, có thể thông qua kiểm duyệt hoặc bằng cách tạo ra một môi trường nơi các cá nhân tự kiểm duyệt vì sợ bị trả đũa. Khía cạnh kỹ thuật số của sự đe dọa này rất quan trọng để hiểu toàn diện về những thách thức mà các nhà hoạt động và người có ảnh hưởng Indonesia phải đối mặt.
Lời kêu gọi trách nhiệm giải trình và bảo vệ quyền
Các hành vi đe dọa, bắt giữ tùy tiện và sử dụng vũ lực quá mức được ghi nhận đối với các nhà hoạt động và người có ảnh hưởng Indonesia vào năm 2025 đã vẽ nên một bức tranh rõ nét về một bối cảnh nhân quyền đang xấu đi. Việc hình sự hóa sự bất đồng chính kiến ôn hòa thông qua việc lạm dụng các quy định pháp luật, cùng với bạo lực thể chất và sự đàn áp kỹ thuật số, đòi hỏi sự chú ý khẩn cấp và một lập trường vững chắc về trách nhiệm giải trình. Cộng đồng quốc tế và các tổ chức nhân quyền trong nước tiếp tục thúc giục chính quyền Indonesia thả tất cả những người bị giam giữ tùy tiện, bãi bỏ các cáo buộc có động cơ chính trị, và chấm dứt sự đàn áp có hệ thống đối với sự bất đồng chính kiến ôn hòa. Việc bảo vệ quyền tự do biểu đạt và hội họp ôn hòa không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nền tảng của một nền dân chủ lành mạnh. Mô hình đàn áp lặp đi lặp lại cho thấy một vấn đề mang tính hệ thống đòi hỏi không chỉ sự can thiệp vào từng trường hợp cá nhân mà còn là cam kết cơ bản trong việc bảo vệ không gian dân sự và bảo vệ những tiếng nói ủng hộ một Indonesia công bằng và bình đẳng hơn.